نقل است که ناصرالدین شاه وقتی به اولین سفر اروپایی خود رفت در کاخ ورسای و توسط پادشاه فرانسه- یکی از همین لویی هایی که امروز تبدیل به میز و صندلی شده اند- از او پذیرایی شد، بعد از مراسم شام، اعلیحضرت سلطان صاحب قران به قضای حاجتش نیاز اوفتاد و با راهنمایی یکی از نوکرها به سمت یکی از توالت های کاخ ورسای هدایت شد.

سلطان صاحبقران بعد از ورود به دستشویی هرچه جستجو کرد چیزی شبیه به “موال” های سنتی خودمان پیدا نکرد و در عوض کاسه ای دید بزرگ که معلوم نبود به چه کار می آید، غرورش اجازه نمی داد که از نوکر فرانسوی بپرسد که چه بکند پس از هوش خود استفاده کرد و دستمال مبارکش را بر زمین پهن کرد و همان جا…!

حاجت که برآورده شد سلطان مانده بود و دستمالی متعفن؛ این بار با فراغ خاطر نگاهی به اطراف انداخت و پنجره ای دید گشوده بر بالای دیوار و نزدیک به سقف که در دسترس نبود پس چهار گوشه ی دستمال را با محتویات ملوکانه اش گره زد و سر گره را در دست گرفت و بعد از این که چند بار آن را دور سر گرداند، تا سرعت و شتاب لازم را پیدا کند، به سوی پنجره ی گشوده پرتاب کرد تا مدرک جرم را از صحنه ی جنایت دور کرده باشد.

گویا نشانه گیری ملوکانه خوب نبوده چون دستمال بعد از اصابت به دیوار باز می شود و محتویات آن به در و دیوار و سقف می پاشد. وضع از اول هم دشوارتر می شود. سلطان، بالاجبار، غرور را زیر پا می گذارد، از دستشویی بیرون می رود و به نوکری که آن پشت در انتظار بود کیسه ای پول طلا نشان می دهد و می گوید این را به تو می دهم اگر این کثافت کاری که کرده ام رفع و رجوع کنی. می گویند نوکر فرانسوی در جواب ایشان تعظیم می کند و می گوید من دو برابر این سکه ها به اعیلحضرت پادشاه تقدیم خواهم کرد اگر بگویند با چه ترفندی توانسته اند روی سقف برینند!

و به این ترتیب ناصرالدین شاه یکی از اولین ایرانی هایی بود که در برخورد با تمدن غرب دچار “شوک آفتابه” شد و خود را باخت.

---

دنيای سياه و سفيد

 در دوران كودكي هميشه اين سوال براي ما مطرح بود كه چرا پلنگ صورتي، صورتي نيست و سياه است. اين مشكل با پيشرفت فناوري و البته بهبود وضع اقتصادي و آمدن تلويزيون‌هاي رنگي حل شد و پلنگ صورتي بالاخره صورتي شد. اما براي برخي اين پلنگ هميشه سياه سفيد باقي مي‌ماند.

اختلال ديد رنگ يا همان كور رنگي مي‌تواند در اثر بيماري يا به صورت اكتسابي به وجود آيد. البته تقريبا در اكثر موارد اين مشكل مادرزادي است و در بدو تولد وجود دارد. اين اختلال ژنتيكي چون وابسته به كروموزوم‌هاي جنسي است، ميزان بروز آن در زنان و مردان متفاوت است. اين بيماري تقريبا هميشه از مادر به پسر به ارث مي‌رسد.

در خانواده فرد كور رنگ، افراد مونث معمولا بدون علامت هستند ولي مي‌توانند حامل كروموزوم معيوب باشند و آ‌ن را به نسل‌هاي بعدي انتقال دهند. اما افراد مذكر علائم بيماري را نشان مي‌دهند. در جامعه حدود 8 درصد افراد مذكر و 5/0 درصد افراد مونث اختلال ديد رنگ دارند.

علت چيست
در شبكيه چشم انسان دو نوع سلول حساس به‌نام سلول‌هاي استوانه‌اي و سلول‌هاي مخروطي وجود دارد. سلول‌هاي مخروطي در درك رنگ‌ها نقش دارند. سه نوع مختلف سلول‌هاي مخروطي چشم به يك نوع رنگ اصلي (قرمز، سبز و آبي) حساس هستند. به طور طبيعي هر سه نوع سلول مخروطي فعال هستند اما در افرادي كه اختلال ديد رنگ دارند، حداقل يك نوع از اين سه نوع سلول مخروطي، به‌صورت ناقص يا كامل كارايي نداشته و در نتيجه اين افراد در تشخيص بعضي از رنگ‌ها دچار مشكل مي‌شوند.

سياه سفيد نيست
خيلي از افراد تصور مي‌كنند كسي كه كور رنگي دارد همه چيز را سياه و سفيد مي‌بيند در حالي كه اين تصور غلطي است. بيماري كه كوررنگي هر سه نوع رنگ را با هم داشته باشد بسيار‌بسيار نادر است. اين افراد معمولا در ناميدن رنگ‌هاي اصلي در اجسامي كه ذاتا با يك رنگ خاص هستند، اشتباه نمي‌كنند زيرا اين افراد آموخته‌اند كه رنگ‌ها را از روي درخشاني خاص هر يك نامگذاري كنند. مثلا كسي كه كوري رنگ سرخ و سبز دارد سرخ برايش معادل خاكستري سير است پس هر چيز سرخي به‌نظر او خاكستري خاصي مي‌آيد، اما آموخته است آن را سرخ بنامد.

درمان
كوررنگي بيماري ژنتيكي است و درمان اساسي براي آن وجود ندارد اين افراد از بقيه جهات كاملا سالم هستند و معمولا در زندگي روزمره و عادي هيچگاه دچار مشكل نمي‌شوند. استفاده از بعضي فيلترها، عينك‌ها يا كنتاكت لنزهاي رنگي مثلا فيلتر قرمز تا حدي مي‌تواند مشكل اين افراد را در تشخيص بعضي از رنگ‌هاي نزديك به هم حل كند.

نكته قابل توجه اين است كه افراد كوررنگ به‌طور ذاتي نقص ديد رنگ خود را بخوبي جبران مي‌كنند، به نحوي كه حتي در مواردي جزئياتي را مي‌توانند ببينند كه افراد با ديد رنگ طبيعي ممكن است به آن توجه نكنند، چرا كه اين افراد بيشتر به شكل اجسام بيش از رنگ آنها توجه دارند.

آنچه مهم است اين كه تشخيص زودرس كوررنگي مي‌تواند مانع بروز مشكلات آموزش در دوران مدرسه شود.

نوشته شده در 87/10/22ساعت 5:39 قبل از ظهر توسط سردبیر مهدی صادقی | |